Şam ile Tel Aviv arasında yürütülen görüşmelerden bir sonuç alınamazken İsrail ordusu, son bir yıl içinde 800 kilometrekarelik Suriye toprağını daha işgal etti. İsrail, 8 Aralık 2024’ten bu yana kontrol altına aldığı bölgelerde 19 yeni askeri üs kurarak sahadaki varlığını genişletti. Bu hamleler, iki ülke arasındaki tansiyonu en üst seviyeye taşımış durumda.

Netanyahu’nun Suriye Topraklarına Gitmesi Gerilimi Artırdı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Suriye topraklarına giderek bölgede bulunan askerlere hitap etti. Netanyahu’ya Savunma Bakanı Israel Katz, Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ve Shin Bet Başkanı David Zini eşlik etti.

Netanyahu burada yaptığı açıklamada:

“Buradaki hem savunma hem saldırı kapasitemize büyük önem veriyoruz. Dürzi müttefiklerimizi korumak ve İsrail devleti ile Golan Tepeleri’nin kuzey sınırını güvence altına almak için buradayız.”

dedi.

Bu ziyaret, İsrail ile Suriye arasında ABD öncülüğünde yürütülen güvenlik görüşmelerinin çıkmaza girdiği haberlerinin hemen ardından gerçekleşti.

Uluslararası Toplumdan Peş Peşe Kınamalar

Netanyahu’nun işgal altındaki topraklara gitmesi, uluslararası toplumda geniş tepki çekti.

• Şam, bu adımı “işgalin meşrulaştırılması girişimi” olarak değerlendirdi.

• Birleşmiş Milletler, durumu “en hafif tabirle endişe verici” olarak nitelendirdi.

• Katar Dışişleri Bakanlığı, adımı “uluslararası hukukun ihlali” şeklinde değerlendirdi.

• Ürdün, İsrail’e “provokatif uygulamalarını durdurması” çağrısında bulundu.

Golan Tepeleri ve İşgalin Tarihi Arka Planı

İsrail, 1967’den bu yana Suriye toprağı olan Golan Tepeleri’ni işgal altında tutuyor.
1974’te imzalanan Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması uyarınca bölge BM Ateşkes Gözlem Gücü (UNDOF) tarafından kontrol ediliyordu.

Ancak son bir yılda İsrail, BM gözetimine rağmen tampon bölgeye bitişik birçok alanı daha işgal etti.

Son Bir Yılda Artan Saldırılar ve Askeri Hareketlilik

Baas rejiminin 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından İsrail, eski rejime ait noktaları yoğun şekilde hedef almaya başladı.

Suriye Cumhurbaşkanı Şara, 8 Aralık 2024 – 18 Eylül 2025 arasında İsrail’in:

• 1000’den fazla hava saldırısı,

• 400’den fazla kara saldırısı

düzenlediğini açıkladı.

İsrail bu saldırılarla eski rejime ait askeri altyapıları yok etmeyi hedefledi.

19 Yeni Üs Kuruldu: İşte Konuşlanılan Bölgeler

İsrail ordusu, Suriye’nin güneyinde toplam 19 farklı noktada yeni askeri üsler kurdu. Bu bölgeler:

Şam Kırsalı

• Doğu Cebel Şeyh

• Beyt Cin

Dera

• Şecere

• Maerya

• Abidin

• El-Cezire

Kuneytra

• Cibata Haşab

• Kırs Nakıl

• Kahtaniyye

• Doğu Kevdene

• Batı Kevdene

• Tlul El-Humr

• Hamidiyye

• Mantara Barajı

• El-Hımriyye

• Tarım Kulesi

• Eski Kuneytra

• Kuneytra Kulesi

• Adnaniyye

• Ruveyhiyye Barajı

Bu üslerden yönetilen operasyonlarla tarım arazileri tahrip edildi, sivil bölgelerde baskınlar düzenlendi ve İsrail işgali genişletildi.

800 Kilometrekarelik Yeni İşgal Alanı

İsrail, Golan Tepeleri’ne ek olarak 800 km²’lik yeni alanı kontrol altına aldı. Bu bölgelerde kurulan küçük askeri üsler sayesinde:

• Çevre yerleşimlerde baskınlar yapılabiliyor,

• Saha kontrolü fiilen İsrail ordusunun elinde bulunduruluyor.

Güvenlik Görüşmeleri Tıkanmış Durumda

ABD öncülüğünde yürütülen Şam–Tel Aviv görüşmelerinden henüz sonuç çıkmadı.

• İsrail, yeni bir güvenlik anlaşması dayatmak istiyor.

• Şam yönetimi, İsrail’in 8 Aralık 2024 sonrası işgal ettiği 800 km² alandan çekilmesini ve 1974 Anlaşması’nın yeniden uygulanmasını talep ediyor.

1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması Neyi Öngörüyordu?

Anlaşma kapsamında:

• İsrail sınırı “mavi çizgi”, Suriye sınırı “kırmızı çizgi” olarak belirlendi.

• Arada bir BM gözetiminde tampon bölge oluşturuldu.

• UNDOF’un görevi, ateşkesin sürdürülmesi ve protokollerin denetlenmesiydi.

• BM gücü yalnızca meşru müdafaa amaçlı hafif silah taşıyabiliyordu.

• Görev sırasında Suriye yasalarına ve yerel idareye müdahale etmeme prensibi vardı.

Anlaşma gereği UNDOF, taraflara en az 15 günde bir düzenli rapor sunmakla yükümlüydü.